www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL WP3 Opracowanie materiałów szkoleniowych – treści edukacyjne dla uczniów, starszych dorosłych oraz nauczycieli Materiały towarzyszące modułom: scenariusze lekcji, materiały informacyjne z ćwiczeniami interaktywnymi oraz propozycje zadań online
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Spis treści MODUŁY DLA UCZNIÓW Moduł 1: Czas spędzany przed ekranem i poza nim 3 Moduł 2: Życzliwość w sieci i cyberempatia 20 Moduł 3: Budowanie zdrowej tożsamości cyfrowej 29 MODUŁY DLA STARSZYCH UCZNIÓW Moduł 4: Smartfony i media społecznościowe w prosty sposób 43 Moduł 5: Bezpieczeństwo w sieci 51 Moduł 6: Międzypokoleniowe opowiadanie historii cyfrowej 61 MODUŁY DLA NAUCZYCIELI Moduł 7: Ułatwianie nauki międzypokoleniowej 70 Moduł 8: Cyfrowe dobre samopoczucie w klasie 79 Moduł 9: Projektowanie i ocena projektów 90
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Moduł 1 Czas spędzany przed ekranem i poza nim
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Digital Harmony WP3 – Moduł 1 Scenariusz lekcji Grupa docelowa: uczniowie szkół podstawowych i gimnazjalnych Czas trwania: 90 minut Ramy: Projekt Digital Harmony I. Cele nauczania Po zakończeniu tej sesji uczniowie będą potrafili: 1. Rozpoznać wpływ nawyków związanych z korzystaniem z ekranów: Wymienić co najmniej trzy fizyczne i trzy emocjonalne skutki nadmiernego czasu spędzanego przed ekranem dla dobrego samopoczucia. 2. Sklasyfikować rodzaje czasu spędzanego przed ekranem: Odróżnić konstruktywne korzystanie z ekranu (edukacyjne, twórcze, znaczące relacje społeczne) od biernego lub nawykowego korzystania. 3. Zastosować koncepcję „odżywiania cyfrowego”: ocenić osobiste działania związane z ekranem jako „odżywcze” (dające energię) lub „puste kalorie” (wyczerpujące) i dokonywać świadomych wyborów. 4. Stosuj strategie regulacji emocjonalnej: Przedstaw co najmniej dwa praktyczne sposoby (przerwy na uważność, ćwiczenia oddechowe, rutyny związane z wyłączaniem ekranów) pozwalające radzić sobie ze stresem związanym z korzystaniem z urządzeń cyfrowych. 5. Stwórz osobistą deklarację równowagi ekranowej: sformułuj 3–5 konkretnych zobowiązań dotyczących zdrowszych i bardziej świadomych nawyków związanych z ekranem. II. Harmonogram lekcji Czas Jednostka/Temat Rodzaj ćwiczenia 0–15 min Wprowadzenie: Kiedy ekrany przejmują kontrolę Wprowadzenie (grupa) 15–30 min Mapowanie rodzajów czasu spędzanego przed ekranem Główne zadanie 1 (interaktywna praca w parach) 30–50 min Cyfrowa kuchnia odżywcza Zadanie główne 2 (interaktywna praca w grupach) 50–70 min Zestaw narzędzi „Wyłącz ekran” Zadanie główne 3 (we własnym tempie/indywidualne)
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL 70–85 min Moje zobowiązanie dotyczące równowagi w korzystaniu z ekranu Zadanie główne 4 (kreatywne/interaktywne) 85–90 min Refleksja i podsumowanie Zakończenie/ocena III. Opisy modułów i ćwiczenia 1. Ćwiczenie wprowadzające: Kiedy ekrany przejmują kontrolę (15 min) Opis: Stworzenie atmosfery bezpiecznej przestrzeni, wolnej od osądów. Nauczyciel przedstawia koncepcję, że czas spędzany przed ekranem wpływa na nasze ciała, emocje i relacje — a świadomość tego faktu jest pierwszym krokiem w kierunku osiągnięcia równowagi. Ćwiczenie: „Pomyśl o sytuacji” – refleksja • Wprowadzenie nauczyciela (3 min): • Powitaj uczniów i ustal zasady obowiązujące w klasie: „To jest bezpieczna przestrzeń do szczerej refleksji. Nie ma tu „dobrych” ani „złych” odpowiedzi. Jesteśmy tu po to, aby lepiej zrozumieć samych siebie, a nie po to, aby oceniać”. • Krótko podziel się osobistym przykładem, z którym uczniowie mogą się utożsamić: „Czasami zauważam, że po zbyt długim przewijaniu ekranu telefonu moje oczy są zmęczone, a ja czuję się nieco rozdrażniony. Czy ktoś z was kiedykolwiek czuł się podobnie?”. • Refleksja indywidualna (4 min): • Nauczyciel czyta na głos: „Pomyślcie o sytuacji, w której korzystanie z ekranu sprawiło, że czuliście się zmęczeni, zestresowani lub odłączeni. Jak wpłynęło to na wasze ciało? Na wasz nastrój? Na wasze relacje?”. • Uczniowie zapisują lub rysują JEDNO słowo lub obrazek przedstawiający to, jak się czuli, na karteczce samoprzylepnej (lub tablicy cyfrowej). • Element interaktywny (8 min): • Uczniowie umieszczają swoje karteczki samoprzylepne na wspólnej tablicy, grupując podobne odczucia. • Nauczyciel prowadzi krótką dyskusję: „Jakie wzorce zauważamy? Czy są jakieś wspólne odczucia?”. • Przedstaw kluczową myśl: „Czas spędzany przed ekranem nie jest ani „dobry”, ani „zły” — ale bez świadomości może wpływać na nas w sposób, którego nawet nie zauważamy. Dzisiaj nauczymy się, jak rozpoznawać te skutki i budować zdrowsze nawyki”.
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Materiały: karteczki samoprzylepne (lub cyfrowe narzędzie do współpracy), marker, tablica. 2. Główne zadanie 1: Mapowanie rodzajów czasu spędzanego przed ekranem (15 min) Opis: Zrozumienie, że czas spędzany przed ekranem nie jest jednakowy dla wszystkich. Uczniowie uczą się rozpoznawać różne rodzaje korzystania z ekranu oraz ich charakterystyczne cechy i konsekwencje. Zadanie: Sortowanie czasu spędzanego przed ekranem • Wprowadzenie (3 min): Przedstaw sześć rodzajów czasu spędzanego przed ekranem z modułu: Edukacyjny – skoncentrowany na nauce, rozwijający umiejętności lub wiedzę Kreatywne/interaktywne – zachęcające do tworzenia, rozwiązywania problemów lub współpracy Społeczny/komunikacyjny – znaczące nawiązywanie kontaktów z rówieśnikami lub rodziną Konsumpcja pasywna – oglądanie lub przewijanie bez zaangażowania Gry – rekreacyjna zabawa cyfrowa, w pojedynkę lub w grupie Nawykowe/odruchowe – korzystanie z urządzenia wywołane nudą lub powiadomieniami • Praca w parach (8 min): Uczniowie pracują w parach z kartami scenariuszy (lub arkuszem roboczym). Zadanie: Dopasuj każdy scenariusz do odpowiedniego typu czasu spędzanego przed ekranem. Przykładowe scenariusze: Scenariusz Rodzaj Spędzanie 2 godzin na oglądaniu losowych filmów w trybie odtwarzania automatycznego bez ich wybierania Korzystanie z aplikacji do nauki języków w celu ćwiczenia słownictwa Rozmowa wideo z dziadkami, aby opowiedzieć o swoim tygodniu Sprawdzanie telefonu co kilka minut w celu sprawdzenia powiadomień Tworzenie cyfrowej grafiki na potrzeby projektu szkolnego Granie w grę online z przyjaciółmi w sobotę • Dyskusja w grupie (4 min): Przejrzyjcie razem odpowiedzi.
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Dyskusja: „Jakie rodzaje spędzania czasu przed ekranem sprawiają, że czujecie się pełni energii? A które mogą sprawiać, że czujecie się wyczerpani?” Kluczowa obserwacja: „Świadomość tego, w jaki RODZAJ korzystania z ekranu się angażujemy, pomaga nam dokonywać bardziej świadomych wyborów”. Materiały: Karty scenariusza lub arkusz ćwiczeń, tablica do zapisywania odpowiedzi. 3. Główne zadanie 2: Cyfrowa kuchnia odżywcza (20 min) Opis: Wykorzystanie metafory jedzenia i odżywiania, aby pomóc uczniom ocenić jakość ich cyfrowych nawyków. Tak jak niektóre pokarmy odżywiają nasze ciała, a inne są „pustymi kaloriami”, tak niektóre czynności wykonywane przed ekranem dodają energii naszym umysłom, a inne nas wyczerpują. Ćwiczenie: Sortowanie – wartościowe vs. puste kalorie • Wprowadzenie (4 min): Przedstaw koncepcję: „Wyobraźcie sobie, że czas spędzany przed ekranem jest jak jedzenie. Niektóre czynności są jak warzywa i owoce — dają wam energię, pomagają wam się rozwijać i sprawiają, że czujecie się dobrze . Inne są jak słodycze i chipsy — w danej chwili mogą sprawiać przyjemność, ale zbyt duża ich ilość powoduje zmęczenie i pustkę”. Przedstaw schemat: Pożywne działania cyfrowe: nauka, tworzenie, nawiązywanie wartościowych kontaktów, rozwiązywanie problemów Czynności o pustych kaloriach: Niekończące się przewijanie, automatycznie odtwarzane filmy, nawykowe sprawdzanie, bierna konsumpcja • Ćwiczenie w małych grupach (10 min): Podziel uczniów na grupy po 3–4 osoby. Każda grupa otrzymuje zestaw kart przedstawiających różne czynności wykonywane przed ekranem. Zadanie: Posortujcie karty na kategorie „Pożywne” lub „Puste kalorie”. Dyskusja w grupach: „Dlaczego umieściliście tę czynność w tej kategorii? Jak się czujecie po jej wykonaniu?” • Przykładowe karty z zadaniami: Oglądanie filmu dokumentalnego o czymś, co was interesuje Przeglądanie mediów społecznościowych przez godzinę bez konkretnego celu Tworzenie filmu lub grafiki cyfrowej Powtarzanie tej samej prostej gry z nudów Szukanie informacji na temat do projektu szkolnego Oglądanie filmów do późna, bo nie możesz przestać klikać „następny” Rozmowa wideo z przyjacielem w celu wspólnego zaplanowania aktywności
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Sprawdzanie powiadomień co 5 minut podczas odrabiania zadań domowych • Wymiana i dyskusja (6 min): Grupy dzielą się wynikami klasyfikacji i uzasadnieniami. Nauczyciel moderuje: „Czy któreś z zajęć były trudne do sklasyfikowania? Dlaczego?”. Kluczowa obserwacja: „Ta sama aktywność może być „pożywna” lub stanowić „puste kalorie” w zależności od tego, JAK i DLACZEGO z niej korzystamy. Oglądanie filmów w celu nauki czegoś nowego różni się od oglądania filmów tylko dlatego, że nie możemy przestać”. Pytanie do refleksji: „Które działania cyfrowe sprawiają, że czujesz się najlepiej, a które pozostawiają cię wyczerpanym?” Materiały: Karty z zadaniami (wydrukowane lub cyfrowe), maty lub tablice do sortowania, markery. 4. Główne ćwiczenie 3: Zestaw narzędzi do wyłączania ekranu (20 min) Opis: Rozwijanie umiejętności regulacji emocjonalnej w związku z korzystaniem z ekranów. Uczniowie dowiadują się, że emocje często wywołują nawyki związane z ekranami, i ćwiczą strategie radzenia sobie ze stresem cyfrowym. Zadanie: Mój zestaw narzędzi do wyciszenia • Wprowadzenie (5 min): Omów związek między emocjami a ekranem: „Kiedy czujemy się znudzeni, zestresowani, niespokojni lub przytłoczeni, wielu z nas sięga po ekrany, aby szybko uciec od tych uczuć. Może to jednak stworzyć błędne koło — przewijamy ekran, aby poczuć się lepiej, ale często kończy się to tym, że czujemy się gorzej”. Podziel się scenariuszami, z którymi uczniowie mogą się utożsamić: „Po szkole oglądałem filmy, bo się nudziłem, ale potem byłem zmęczony i zły”. „Przewijałem treści późno w nocy, bo czułem się zestresowany, a teraz jestem wyczerpany”. Zapytaj: „Czy ktoś z was doświadczył czegoś podobnego?”. • Prezentacja narzędzi (5 min): Przedstaw „Zestaw narzędzi do wyłączania ekranu” wraz z praktycznymi strategiami: Narzędzie Opis Resetowanie 5 oddechów Wykonaj 5 powolnych, głębokich oddechów przed i po korzystaniu z ekranów Przerwa na ruch Co 30 minut wstań, rozciągnij się lub przejdź się Dziennik uczuć Zapisz, jak się czujesz przed i po korzystaniu z ekranów Porozmawiaj o tym Podziel się swoimi uczuciami z zaufaną osobą dorosłą lub przyjacielem Sztuczka z minutnikiem Ustaw minutnik przed rozpoczęciem, aby nie stracić poczucia czasu Cyfrowy zachód słońca Wyłącz wszystkie ekrany na 30–60 minut przed snem • Refleksja indywidualna (5 min):
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Uczniowie wybierają swoje 2 NAJLEPSZE narzędzia z zestawu. Zapisują w arkuszu: „Dlaczego wybrałem te narzędzia? Kiedy będę ich używać?”. Opcjonalnie: Krótkie ćwiczenie oddechowe z przewodnikiem (2 minuty), aby osobiście wypróbować jedno z narzędzi. • Praca w parach (5 min): Uczniowie dzielą się wybranymi narzędziami z partnerem. Pytania do dyskusji: o „Dlaczego uważasz, że ta strategia może ci pomóc?” o „W jakich sytuacjach warto ją zastosować?” o „Jak możesz zapamiętać, aby użyć tej strategii, gdy będzie to potrzebne?” Materiały: arkusz roboczy „Zestaw narzędzi”, minutnik (do ćwiczeń oddechowych), relaksująca muzyka w tle (opcjonalnie). 5. Główne zadanie 4: Moje zobowiązanie dotyczące równowagi ekranowej (15 min) Opis: Przejście od świadomości do działania. Uczniowie formułują osobiste zobowiązania dotyczące zdrowszego i bardziej świadomego korzystania z ekranów. Zadanie: Zobowiązanie dotyczące równowagi ekranowej • Wprowadzenie (1 min): Wyjaśnienie: „Teraz, gdy rozumiemy, jak ekrany na nas wpływają i mamy narzędzia, które mogą nam pomóc, nadszedł czas na stworzenie osobistego planu. Zobowiązanie to obietnica złożona sobie samemu – nie chodzi o bycie idealnym, ale o świadome działanie”. • Tworzenie indywidualne (7 min): Uczniowie tworzą swoje osobiste zobowiązanie dotyczące równowagi ekranowej, zawierające 3–5 konkretnych obietnic. Zachęć ich do zastanowienia się nad: o Równowagę: Jak będę łączyć czas spędzany przed ekranem z innymi zajęciami? o Granice: Kiedy i gdzie NIE będę korzystać z ekranów? o Przerwy: Jak będę robić przerwy podczas korzystania z ekranów? o Świadomość: Jak będę sprawdzać, jak się czuję? o Relacje: Jak będę dbać o relacje twarzą w twarz? • Element kreatywny (8 min):
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL • Uczniowie projektują swoją deklarację w formie mini-plakatu, infografiki lub ozdobnej kartki. • Opcja: Stwórz prostą ilustrację lub ramkę, aby nadać jej osobisty charakter i sprawić, by zapadła w pamięć. • Zachęć uczniów, aby umieścili swoje zobowiązanie w widocznym miejscu (na biurku, na lustrze w sypialni, jako tapetę w telefonie). Materiały: Arkusz/kartki z zobowiązaniem, kredki/flamastry, materiały do ozdabiania. IV. Ocena i zakończenie (5 min) Zadanie podsumowujące: Efekt domina Format: Uczniowie siedzą w kręgu (lub pozostają przy biurkach w przypadku większych klas). Zadanie: • Każdy uczeń uzupełnia zdanie: „W tym tygodniu będę...”, podając JEDNO konkretne działanie, które podejmie, aby promować równowagę w korzystaniu z ekranów. • Przykłady: „W tym tygodniu przed snem odłożę telefon do innego pokoju.” / „W tym tygodniu zrobię sobie przerwę na głęboki oddech, gdy poczuję chęć przewijania ekranu.” Główne przesłanie: • Nauczyciel podsumowuje: „Pamiętajcie, że równowaga w korzystaniu z ekranów nie polega na byciu idealnym ani rezygnacji z technologii. Chodzi o BYCIE ŚWIADOMYM – zauważanie, jak ekrany na was wpływają, i dokonywanie wyborów, które wspierają wasze zdrowie, szczęście i relacje. Małe zmiany składają się na wielkie rezultaty. Dacie radę!” Ocena formatywna Podczas lekcji: • Obserwacja podczas pracy w parach/grupach: Czy uczniowie aktywnie uczestniczą w zajęciach? Czy potrafią rozróżnić rodzaje czasu spędzanego przed ekranem? • Słuchanie podczas dyskusji: Czy uczniowie łączą korzystanie z ekranów z fizycznymi i emocjonalnymi skutkami? • Ocena jakości zobowiązań: Czy zobowiązania są konkretne, realistyczne i osobiste? Karta wyjściowa: Uczniowie odpowiadają na kartce papieru lub cyfrowo: 1. „Wymień JEDEN rodzaj czasu spędzanego przed ekranem, który jest zazwyczaj „pożywny”, oraz JEDEN, który jest zazwyczaj „pustymi kaloriami”. 2. „Jaka jest JEDNA strategia odłożenia ekranu, którą wypróbujesz w tym tygodniu?” 3. „Dokończ zdanie: „Dowiedziałem się, że czas spędzany przed ekranem wpływa na mnie poprzez...”
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Digital Harmony WP3 – Moduł 1 Materiały z interaktywnymi ćwiczeniami Digital Harmony Imię i nazwisko: ___________________________ Data: ___________________________ Ćwiczenie 1: Detektyw czasu spędzanego przed ekranem Cel: rozpoznanie i sklasyfikowanie różnych rodzajów czasu spędzanego przed ekranem. Czas trwania: 15 minut
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Wyzwanie: Przeczytaj poniższe scenariusze. Wykorzystaj swoje „umiejętności detektywistyczne”, aby obok każdego z nich wpisać właściwy rodzaj czasu spędzanego przed ekranem. Opcje: edukacyjne, twórcze/interaktywne, społeczne/komunikacyjne, bierna konsumpcja, gry, nawykowe/odruchowe Scenariusz Twoja odpowiedź Scenariusz 1: Spędzasz 45 minut na oglądaniu przypadkowych filmów w trybie odtwarzania automatycznego, nie wybierając ich samodzielnie. _ Scenariusz 2: Korzystasz z aplikacji do programowania, aby stworzyć własną prostą grę na potrzeby projektu szkolnego. Scenariusz 3: Co kilka minut sięgasz po telefon, aby sprawdzić, czy ktoś polubił Twój post, mimo że właśnie to zrobiłeś. Scenariusz 4: Dzwonisz na wideorozmowę do dziadków mieszkających w innym mieście, aby opowiedzieć im o swoim tygodniu. Scenariusz 5: Korzystasz z aplikacji do nauki języków, aby przez 20 minut ćwiczyć słownictwo. Scenariusz 6: W sobotę po południu grasz ze znajomymi w grę online dla wielu graczy Kącik refleksji: Na jaki rodzaj spędzania czasu przed ekranem poświęcasz najwięcej czasu? Czy ten rodzaj spędzania czasu pomaga Ci się rozwijać, czy może czasami mógłbyś dokonać innego wyboru? Ćwiczenie 2: Menu cyfrowe Cel: Naucz się odróżniać „pożywne” działania cyfrowe od „pustych kalorii”. Czas: 20 minut Koncepcja: Podobnie jak w przypadku jedzenia, niektóre czynności przed ekranem dodają nam energii i pomagają się rozwijać, podczas gdy inne sprawiają, że czujemy się zmęczeni i wyczerpani. Stwórzmy Twoje cyfrowe menu odżywcze! Część A: Posortuj czynności Umieść każdą aktywność w odpowiedniej kolumnie, wpisując literę:
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Czynności do posortowania A. Oglądanie filmu dokumentalnego o czymś, co Cię interesuje B. Przeglądanie mediów społecznościowych przez godzinę bez konkretnego celu C. Tworzenie grafiki cyfrowej lub montaż filmu D. Wielokrotne granie w tę samą prostą grę z nudów E. Szukanie informacji na temat do szkolnego projektu F. Oglądanie filmów do 2 w nocy, bo nie możesz przestać klikać „następny” G. Rozmawianie na czacie wideo z przyjacielem, aby zaplanować weekendowe zajęcia H. Sprawdzanie powiadomień co 5 minut podczas odrabiania zadań domowych Pożyteczne działania cyfrowe (dodające energii, mające cel) Czynności o „pustych kaloriach” (wyczerpujące, bezmyślne) _ Część B: Mój plan diety cyfrowej Pomyśl o wczorajszym dniu. Jak wyglądała Twoja „cyfrowa dieta”? Jedna „odżywcza” czynność, którą wykonałem: Jak się czułem po jej wykonaniu? Jedna czynność, która była dla mnie „pustą kalorią”: Jak się czułem po jej wykonaniu? Jedna zmiana, którą mógłbym wprowadzić, aby poprawić swoją cyfrową dietę: Ćwiczenie 3: Mój zestaw narzędzi do równoważenia czasu spędzanego przed ekranem Cel: Nauczyć się regulować emocje i radzić sobie ze stresem związanym z ekranem. Czas: 20 minut Sytuacja: Czasami czujemy się przytłoczeni, zmęczeni, niespokojni lub zestresowani z powodu naszych nawyków związanych z ekranem. Posiadanie „zestawu narzędzi” zawierającego strategie pomaga nam poczuć się lepiej!
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Część A: Wyzwanie związane ze strategią wyłączania ekranów Kiedy czujesz się WYKOŃCZONY (zmęczony, zestresowany, przytłoczony) z powodu zbyt długiego czasu spędzanego przed ekranem, które „narzędzie relaksacyjne” działa na Ciebie najlepiej? Zakreśl swoje 2 ulubione i wyjaśnij, dlaczego. Narzędzie Opis A. Reset 5 oddechów Weź 5 powolnych, głębokich oddechów przed i po korzystaniu z ekranów B. Przerwa na ruch Co 30 minut wstań, rozciągnij się lub przejdź się na krótki spacer C. Dziennik uczuć Zapisz, jak się czujesz przed i po korzystaniu z ekranów D. Porozmawiaj o tym Podziel się swoimi uczuciami z zaufaną osobą dorosłą, przyjacielem lub członkiem rodziny E. Sztuczka z minutnikiem Ustaw minutnik przed rozpoczęciem, aby nie stracić poczucia czasu F. Cyfrowy zachód słońca Wyłącz wszystkie ekrany na 30–60 minut przed snem Dlaczego wybrałeś właśnie te dwa? Narzędzie ___: ________________________________________________________________________ Narzędzie ___: ________________________________________________________________________ Część B: Reakcja na scenariusz Przeczytaj poniższą sytuację: „Po szkole oglądałem filmy, bo się nudziłem. Trzy godziny później bolały mnie oczy, przegapiłem kolację i byłem w złym humorze. Nie odrobiłem zadania domowego i teraz się stresuję”. Jakie sygnały ostrzegawcze pojawiły się, a uczeń je zignorował? Które narzędzie (narzędzia) z zestawu mogło (mogły) pomóc? W jaki sposób? Co ten uczeń mógłby zrobić INACZEJ następnym razem, gdy poczuje się znudzony po szkole? Ćwiczenie 4: Sprawdzenie nawyków związanych z grami i ekranem Cel: Rozwijanie krytycznego myślenia na temat osobistych nawyków związanych z ekranem i grami. Czas: 20 minut
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Wyzwanie: Bądź ze sobą szczery! To prywatna ocena, która pomoże CI lepiej zrozumieć Twoje nawyki. Nie ma złych odpowiedzi – są tylko szczere. Część A: Szybka samoocena Przeczytaj każde stwierdzenie i zaznacz pole, które najlepiej do Ciebie pasuje: Stwierdzenie Nigdy Czasami Często Zawsze Potrafię przestać korzystać z ekranów, kiedy tego potrzebuję, bez odczuwania silnego niezadowolenia. ☐ ☐ ☐ ☐ Kiedy korzystam z urządzenia, tracę poczucie czasu. ☐ ☐ ☐ ☐ Czas spędzany przed ekranem wpływa na mój sen (późne kładzenie się spać, trudności z zasypianiem). ☐ ☐ ☐ ☐ Czuję niepokój lub irytację, gdy nie mogę korzystać z mojego urządzenia. ☐ ☐ ☐ ☐ Wolę spędzać czas przed ekranem niż osobiście z przyjaciółmi lub rodziną. ☐ ☐ ☐ ☐ Po spędzeniu czasu przed ekranem czuję się zadowolony i pełen energii. ☐ ☐ ☐ ☐ Mam hobby i zajęcia, które sprawiają mi przyjemność i nie wymagają korzystania z ekranów. ☐ ☐ ☐ ☐ Część B: Pytania sprawdzające intuicję Pomyśl o swojej najczęściej używanej aplikacji lub grze. Odpowiedz szczerze: 1. Dlaczego zazwyczaj zaczynam z niej korzystać? ☐ Nudzę się ☐ Jestem zestresowany i chcę uciec ☐ To po prostu nawyk – nawet o tym nie myślę ☐ Mam konkretny cel (nauka, tworzenie, nawiązywanie kontaktów) ☐ Moi znajomi to używają 2. Jak zazwyczaj się czuję PO długim korzystaniu z tego? ☐ Pełen energii i szczęśliwy ☐ Zrelaksowany i zadowolony ☐ Zmęczony, ale w porządku ☐ Wyczerpany i żałuję, że nie zrobiłem czegoś innego ☐ Zestresowany lub niespokojny 3. Gdybym nie mógł korzystać z ekranów przez cały dzień, czułbym się:
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL 4. Jedna aktywność offline, która sprawia, że czuję się tak samo dobrze (lub lepiej) jak podczas korzystania z ekranów: Część C: Zdrowe a problematyczne nawyki Przeczytaj te dwa opisy. Który z nich bardziej pasuje do CIEBIE? Bądź szczery! Zdrowe nawyki Ostrzegawcze sygnały Gry/ekrany to JEDNA z kilku czynności, które sprawiają mi przyjemność Straciłem zainteresowanie czynnościami, które kiedyś lubiłem Potrafię przestać, gdy ktoś mnie o to poprosi, bez większej frustracji Bardzo się denerwuję lub złoścę, gdy muszę przestać Nie mam problemów ze snem, zadaniami domowymi ani relacjami z przyjaciółmi Moje oceny, sen lub relacje z innymi ucierpiały Czuję się dobrze po spędzeniu czasu przed ekranem Często czuję się winny lub mam wrażenie, że zmarnowałem czas Myślę, że moje nawyki są głównie: ☐ Zdrowe ☐ Gdzieś pośrodku ☐ Wymagają poprawy Jedna mała zmiana, którą mógłbym wprowadzić w tym tygodniu: Ćwiczenie 5: Moje zobowiązanie dotyczące równowagi w korzystaniu z ekranów Cel: Podejmij osobiste zobowiązanie do zdrowych, zrównoważonych nawyków związanych z ekranem. Czas: 15 minut Część A: Moje 5 obietnic Sformułuj każdą obietnicę własnymi słowami: 1. GRANICE: Przestanę korzystać z ekranów co najmniej ___ minut przed snem, ponieważ... 2. PRZERWY: Kiedy korzystam z ekranów, co ___ minut będę robić sobie przerwę poprzez... 3. ŚWIADOMOŚĆ: Zanim sięgnę po urządzenie, zadam sobie pytanie... 5. RELACJE: Będę dbać o moje relacje międzyludzkie poprzez... Część B: Mój cel dotyczący cyfrowego dobrego samopoczucia W tym tygodniu moim JEDNYM konkretnym celem w zakresie zdrowych nawyków związanych z ekranami jest: Będę wiedział, że mi się udało, gdy: Podpis mistrza równowagi ekranowej:
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Zobowiązuję się do budowania zdrowszych nawyków cyfrowych, które wspierają moje dobre samopoczucie, relacje i cele. Podpis:_________________________________ Data:_________________________________ W obecności (opcjonalnie — przyjaciela, kolegi z klasy lub nauczyciela):_________________________________ Podpis obywatela „Wielkiej harmonii cyfrowej”: _______________________________________ Digital Harmony WP3 – Moduł 1 Misje Digital Harmony online Misja 1: Sprawdzanie „pogody ekranowej” Temat: Regulacja emocji (Jak się teraz czujesz?) Temat: Samokontrola (Jak czas spędzany przed ekranem wpływa na Ciebie?) Zadanie: Przez następne 3 dni będziesz naukowcem zajmującym się własnym ciałem i umysłem. Co należy zrobić: Za każdym razem, gdy skończysz korzystać z ekranu (telefonu, tabletu, komputera, telewizora, konsoli do gier), otwórz notatnik lub dokument. Zapisz: Aplikację lub czynność, z której korzystałeś Jak długo z niej korzystałeś Jakie było Twoje samopoczucie fizyczne i psychiczne po zakończeniu: Słonecznie Pochmurno Burzowo Pełen energii, szczęśliwy, oczy w porządku Trochę zmęczony, „meh”, nie mogę się skupić Wyczerpany, zrzędliwy, bolą mnie oczy, boli głowa Refleksja: Pod koniec trzeciego dnia spójrz na swój dziennik. Które czynności sprawiły, że czułeś się „słonecznie”? Które sprawiły, że czułeś się „burzowo”? Czy jutro możesz spędzić 15 minut mniej w strefach „burzowych” i zastąpić je czymś, co sprawi, że poczujesz się „słonecznie”? Misja 2: Detektyw ds. cyfrowego odżywiania Temat: Odżywianie cyfrowe (Karm swój umysł mądrze!) Zadanie: odkryj, które z twoich nawyków związanych z ekranem są „pokarmem dla mózgu”, a które to „puste kalorie”. Co robić: Przez 3 dni klasyfikuj KAŻDĄ czynność wykonywaną przy ekranie do jednej z poniższych kategorii: Odżywcze Puste kalorie Uczenie się czegoś nowego Przewijanie bez celu Tworzenie czegoś (sztuka, filmy, pisanie) Niekończące się oglądanie filmów odtwarzanych automatycznie
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Nawiązywanie głębokich relacji z kimś Sprawdzanie powiadomień z przyzwyczajenia Rozwiązywanie problemów lub rozwijanie umiejętności Granie w gry tylko dlatego, że się nudzisz Pod koniec każdego dnia policz, ile czynności znalazło się w każdej kategorii. Refleksja: Przyjrzyj się wynikom z trzech dni. Jaki jest Twój stosunek „kalorii odżywczych do pustych”? Który nawyk z kategorii „puste kalorie” mógłbyś jutro ograniczyć o zaledwie 10 minut? Którą z „odżywczych” czynności mógłbyś wykonywać częściej? Zapisz jedną zmianę, którą spróbujesz wprowadzić: „Zamiast _______, będę _______”. Zadanie 3: Eksperyment z wyłączeniem ekranów Temat: Regulacja emocji (Odłącz się, aby naładować baterie!) Zadanie: Sprawdź, co dzieje się z Twoim ciałem, nastrojem i snem, gdy tworzysz chwile bez ekranu. Co robić: Wybierz JEDNO z poniższych wyzwań i spróbuj je realizować przez 5 dni: Wyzwanie A – Cyfrowy zachód słońca Wyłącz WSZYSTKIE ekrany co najmniej 30 minut przed snem. Zamiast tego zrób coś spokojnego (czytaj, rysuj, rozciągaj się, rozmawiaj z rodziną). Wyzwanie B – Mistrz przerw Co 30 minut spędzonych przed ekranem zrób 5-minutową przerwę bez ekranów (spacer, rozciąganie, patrzenie przez okno, głębokie oddychanie). Wyzwanie C – Obecny posiłek Przynajmniej podczas jednego posiłku dziennie odłóż wszystkie urządzenia. Skup się na jedzeniu i ludziach wokół ciebie. Codziennie zapisuj: ✓ Czy udało mi się wykonać wyzwanie? Jak się czułem? Refleksja: Po 5 dniach odpowiedz na pytania: Który dzień był najtrudniejszy? Który był najłatwiejszy? Jakie zmiany zauważyłeś w swoim śnie, nastroju lub poziomie energii? Czy zamierzasz utrzymać ten nawyk? Dlaczego tak lub dlaczego nie? Misja 4: Poszukiwanie więzi Temat: Kontakt twarzą w twarz (Prawdziwa obecność ma znaczenie!) Zadanie: Odkryj różnicę między kontaktem przez ekran a kontaktem osobistym. Co należy zrobić: W ciągu najbliższego tygodnia wykonaj te 3 mini-zadania:
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Zadanie A – Rozmowa bez urządzeń Prowadź 10-minutową rozmowę z członkiem rodziny lub przyjacielem, tak aby telefony NIE były widoczne. Odłóż je do innego pokoju. Naprawdę słuchaj i zadawaj pytania. Zadanie B – Wywiad z pamięcią Poproś rodzica, dziadka, babcię lub starszego krewnego, aby opowiedział Ci historię ze swojego życia – coś zabawnego, ważnego lub zaskakującego. Słuchaj, nie sprawdzając żadnego urządzenia. Zapisz jedną rzecz, której się dowiedziałeś. Zadanie C – Sprawdź obecność Zauważ 3 razy, kiedy ty (lub ktoś inny) sięgasz po telefon podczas rozmowy lub wspólnej aktywności. Co stało się z waszą więzią w tym momencie? Refleksja: Po wykonaniu wszystkich 3 zadań odpowiedz na pytania: Czym różniły się rozmowy bez urządzeń? Co zauważyłeś, czego mógłbyś nie dostrzec, gdybyś patrzył na ekran? Jaka jest jedna rzecz, którą chcesz zrobić inaczej z osobami, na których ci zależy? Misja 5: Mój kod równowagi ekranowej Temat: Osobiste zobowiązanie (Zaprojektuj swoje cyfrowe życie!) Zadanie: Stwórz swój osobisty „Kod równowagi ekranowej” — własne zasady zdrowszego korzystania z technologii. Co należy zrobić: Przyjrzyj się swoim misjom. Zastanów się, czego dowiedziałeś się o sobie. Następnie stwórz swój osobisty kodeks: Krok 1: Zidentyfikuj swoje wzorce Jeden nawyk związany z ekranem, który mi POMAGA: _______ Jeden nawyk związany z ekranem, który chcę ZMIENIĆ: _______ Moim największym wyzwaniem związanym z ekranami jest: _______ Krok 2: Zapisz swoje 3 obietnice „Zrobię...”. Powinny one pasować do TWOJEGO życia i odpowiadać na TWOJE wyzwania. Przykład: „Przestanę korzystać z ekranów na 30 minut przed snem”. Przykład: „Będę robić sobie przerwę co godzinę podczas grania”. Przykład: „Odłożę telefon podczas rodzinnych posiłków”. Krok 3: Wyeksponuj je Zapisz swój Kod równowagi ekranowej na kartce i umieść go w miejscu, gdzie będziesz go widzieć codziennie (w pobliżu biurka, na lustrze lub jako tapetę w telefonie).
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Refleksja: Dlaczego wybrałeś właśnie te obietnice? Która z nich będzie najtrudniejsza do dotrzymania? Kto może pomóc Ci w wywiązywaniu się z nich? Sprawdź za tydzień – jak Ci idzie z przestrzeganiem kodeksu? Lista kontrolna sukcesu misji Moja cyfrowa harmonia: Lista kontrolna sukcesu misji Imię i nazwisko: ___________________________________________ Cel: Ukończ wszystkie 5 misji, aby zostać Strażnikiem cyfrowej harmonii. Status Nazwa misji Co muszę zrobić Moja refleksja ☐ 1. Sprawdź pogodę na ekranie Śledź swoją „pogodę ciała” i „pogodę nastroju” (słonecznie, pochmurno, burzowo) po korzystaniu z ekranu przez 3 dni. Jedną z czynności, która sprawia, że czuję się „burzowo”, jest: ☐ 2. Detektyw od cyfrowego odżywiania Przez 3 dni klasyfikuj moje działania na ekranie jako „odżywcze” lub „puste kalorie”. Jedna zmiana, którą wprowadzę: Zamiast _____________, będę _____________. ☐ 3. Eksperyment bez ekranu Wykonaj jedno wyzwanie bez ekranu (Cyfrowy zachód słońca, Mistrz przerw lub Obecny posiłek) przez 5 dni. Największą zmianą, jaką zauważyłem, było: ☐ 4. Zadanie „Połączenie” Ukończ wszystkie 3 zadania: Rozmowa bez urządzeń, Wywiad z pamięcią i Sprawdzenie obecności. Co zauważyłem na temat prawdziwych relacji: ☐ 5. Kod równowagi ekranowej Napisz 3 osobiste obietnice „Zobowiązuję się...” i umieść je w widocznym miejscu. Moja najważniejsza obietnica brzmi: Jak korzystać z tej listy kontrolnej: 1. Zaznacz pole: Zaznacz pole po lewej stronie (☐), gdy tylko wykonasz zadanie. 2. Wypełnij puste miejsce: W kolumnie „Moja refleksja” napisz krótką myśl. 3. Ostatni krok: Gdy wszystkie 5 pól zostanie zaznaczonych, pokaż to nauczycielowi lub rodzicowi, aby świętować swoje nowe cyfrowe supermoce!
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Pamiętaj: „Równowaga ekranowa nie polega na dążeniu do perfekcji ani rezygnacji z technologii – chodzi o ŚWIADOMOŚĆ. W niektóre dni będziesz czuć się „słonecznie” i zrównoważony; w inne możesz popaść w „burzowe” nawyki. To zupełnie normalne! Najważniejsze jest, aby zauważać, jak ekrany na ciebie wpływają, wyciągać wnioski ze swoich zachowań i nie poddawać się. Twoje ekrany powinny pracować DLA ciebie, a nie cię kontrolować. Małe zmiany składają się na wielkie rezultaty. Dasz radę, Strażniku Równowagi Ekranowej!” Moduł 2 Życzliwość w sieci i cyberempatia
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Digital Harmony WP3 – Moduł 2 Plan lekcji Grupa docelowa: uczniowie szkół podstawowych i gimnazjalnych Czas trwania: 90 minut Ramy: Projekt Digital Harmony I. Cele nauczania Po zakończeniu tej sesji uczniowie będą potrafili: 1. Wskazać co najmniej trzy rodzaje cyberprzemocy (np. obrażanie, wykluczanie, ujawnianie informacji). 2. Wykorzystać strategie empatycznego łagodzenia napięcia, stosując zasadę „Zatrzymaj się i zastanów się”. 3. Zastosować techniki regulacji emocji (uważność/prowadzenie dziennika) w odniesieniu do stresu w sieci. 4. Sformułować osobistą „Deklarację cyfrowej życzliwości”. II. Harmonogram lekcji (90 minut) Czas Jednostka/Temat Rodzaj ćwiczenia 0–15 min Wprowadzenie: Waga słów Wprowadzenie (grupa)
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Czas Jednostka/Temat Rodzaj ćwiczenia 15–30 min Mapowanie zagrożeń w sieci Główne zadanie 1 (interaktywne) 30–50 min Empatia w praktyce: odgrywanie ról Zadanie główne 2 (interaktywna praca w grupach) 50–70 min „Pauza”: Regulacja emocjonalna Zadanie główne 3 (we własnym tempie/indywidualne) 70–85 min Przysięga cyfrowej harmonii Główne zadanie 4 (interaktywne) 85–90 min Refleksja i podsumowanie Zakończenie/ocena III. Opisy modułów i ćwiczenia 1. Ćwiczenie wprowadzające: Waga słów (15 min) ● Opis: Stworzenie atmosfery bezpiecznej przestrzeni. Nauczyciele wprowadzają pojęcie, że działania w sieci mają „znaczenie w świecie rzeczywistym”. ● Ćwiczenie: „Pomyśl o sytuacji”. * Nauczyciel czyta na głos: „Pomyśl o sytuacji, w której ktoś został niesprawiedliwie potraktowany w sieci. Jak byś się czuł na jego miejscu?”. o Uczniowie zapisują na karteczce samoprzylepnej (lub tablicy cyfrowej) jedno słowo odzwierciedlające to uczucie. o Element interaktywny: Pogrupujcie słowa, aby zwizualizować „wpływ emocjonalny”, o którym mowa w sekcji 2.2. 2. Główne ćwiczenie 1: Rozszyfrowanie ekranu (15 min) ● Opis: Zrozumienie rodzajów cyberprzemocy. ● Zadanie: Sortowanie cyberprzemocy. * Korzystając z tabeli z sekcji 2.2, uczniowie pracują w parach, aby dopasować „Scenariusze” do „Rodzajów” (obrażanie, poniżanie itp.). o Przykład: „Wykluczenie kogoś z grupy graczy online” $\rightarrow$ Wykluczenie. ● Cel: Pomoc uczniom w rozpoznawaniu krzywdy, nawet jeśli jest ona „subtelna”. 3. Główne zadanie 2: Odgrywanie ról związanych z odpowiedzialnością (20 min) ● Opis: Ćwiczenie strategii reagowania na cyberprzemoc i humor w sieci. ● Zadanie: Zamiana scenariuszy. * Uczniowie odgrywają „Scenariusz memowy” z sekcji 2.6. o Role: osoba udostępniająca, osoba atakowana i osoba postronna.
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL o Zaskakujący zwrot akcji: Uczniowie muszą odegrać scenę dwukrotnie – raz, gdy sytuacja się zaostrza, i raz, gdy obserwator używa „języka empatii” (np. „Rozumiem, dlaczego czujesz się zdenerwowany, porozmawiajmy o tym, co możemy teraz zrobić”). 4. Główne ćwiczenie 3: Stacja ochłody (20 min) ● Opis: Radzenie sobie ze stresem w sieci poprzez samokontrolę. ● Zadanie: Cyfrowy dziennik empatii i uważność. o Zadanie indywidualne: Uczniowie rozpoczynają pisanie pierwszego wpisu do „Cyfrowego dziennika empatii” (z sekcji 2.6). o Instrukcja: Nauczyciel prowadzi 2-minutowe ćwiczenie „Głębokiego oddychania” (sekcja 2.4). o Refleksja: Uczniowie zapisują, która strategia (oddychanie, przerwa od ekranu lub prowadzenie dziennika) jest dla nich najwygodniejsza. 5. Główne ćwiczenie 4: Nasz cyfrowy ślad (15 min) ● Opis: Przejście od „nie wyrządzania krzywdy” do „aktywnego czynienia dobra”. ● Zadanie: „Przysięga cyfrowej życzliwości”. o Uczniowie tworzą 3 osobiste zobowiązania (np. „Zastanowię się przed opublikowaniem”, „Będę wspierać kolegów, którzy czują się wykluczeni”). o Element interaktywny: Obietnice mają formę „kreatywnych materiałów wizualnych” (plakatów lub infografik), które zostaną wywieszone w klasie lub w przestrzeni wirtualnej. IV. Ocena i zakończenie (5 min) ● Zadanie podsumowujące: Efekt domina. o Uczniowie siadają w kręgu. Każdy uczeń dzieli się jednym działaniem, które podejmie w następnym tygodniu, aby promować cyfrową harmonię. ● Ocena formatywna: * Nauczyciel obserwuje podczas odgrywania ról: czy uczniowie stosują aktywne słuchanie? o Karta wyjściowa: Uczniowie muszą odpowiedzieć na pytanie: „W jaki sposób można stwierdzić, czy żart przekroczył granicę i stał się cyberprzemocą?”.
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Cyfrowa harmonia WP3 – Moduł 2 Podręcznik z interaktywnymi ćwiczeniami dotyczącymi cyfrowej harmonii Imię i nazwisko: ___________________________ Data: ___________________________ Ćwiczenie 1: Pokój sortowania detektywa Cel: Rozpoznanie różnych „cyfrowych cieni” (cyberprzemoc). Wyzwanie: Przeczytaj poniższe scenariusze. Użyj swoich „narzędzi detektywistycznych”, aby obok każdego z nich wpisać właściwy rodzaj zachowania. • Opcje: Wykluczenie, obrażanie, ujawnianie, nękanie. 1. Scenariusz: Ktoś udostępnia prywatny, krępujący rysunek, który narysowałeś, nie pytając cię o zgodę. o Twoja odpowiedź: _______________________________________
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL 2. Scenariusz: Zostałeś celowo zablokowany lub wykluczony z czatu grupowego klasy, więc nie możesz zobaczyć pomocy w odrabianiu zadań domowych. o Twoja odpowiedź: _______________________________________ 3. Sytuacja: Dwie osoby piszą do siebie gniewne, złośliwe obelgi w lobby gry. o Twoja odpowiedź: _______________________________________ Ćwiczenie 2: Wyzwanie „Okulary serca” Cel: Ćwiczenie empatii i udzielania wsparcia. Sytuacja: Kolega z klasy pisze: „Tak ciężko pracowałem nad moim projektem, a i tak mi nie wyszło. Mam ochotę się poddać”. Wyzwanie: Nie wystarczy tylko „polubić” ten post. Czy potrafisz napisać dwa różne, życzliwe komentarze? 1. Publiczny komentarz, który doda mu otuchy: __________________________________________________________________________ 2. Prywatna wiadomość, aby pokazać, że jesteś przy nim: __________________________________________________________________________ Ćwiczenie 3: Moje narzędzia do uspokajania się Cel: Naucz się regulować swoją „wewnętrzną pogodę”. Wyzwanie: Kiedy czujesz się burzowo (zły/niespokojny) w sieci, które „narzędzie do ochłody” działa na Ciebie najlepiej? Zakreśl swoje ulubione i wyjaśnij, dlaczego. • A. 4-sekundowy głęboki oddech. • B. 15-minutowa przerwa od ekranu. • C. „Wypowiedzenie się” przed osobą dorosłą. • D. Zapisywanie swoich uczuć w dzienniku. Dlaczego wybrałeś właśnie to? __________________________________________________________________________ Ćwiczenie 4: Mem „Sprawdź swoje przeczucia” Cel: Krytyczne myślenie przed udostępnieniem.
www.digital-harmony.eu Projekt finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie są jednak wyłącznie poglądami i opiniami autora(-ów) i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Numer projektu: 101195789 — ERASMUSEDU-2024-POL-EXP-DIGITAL Wyzwanie: Wyobraź sobie, że widzisz „zabawny” mem przedstawiający ucznia, który potknął się w stołówce. Wszyscy go udostępniają. Zadaj sobie trzy pytania: 1. Czy chciałbym być osobą na tym zdjęciu? Tak / Nie 2. Czy ten mem pomaga naszej społeczności, czy jej szkodzi? Pomaga / Szkodzi 3. Jakie działanie w duchu Kindness Ninja należy podjąć w tej sytuacji? (Zaznacz jedną opcję): o [ ] Udostępnię go tylko mojemu najlepszemu przyjacielowi. o [ ] Usunąć i nie odpowiadać. o [ ] Prywatnie powiem nadawcy, że to może być krzywdzące. Ćwiczenie 5: Moja deklaracja cyfrowej harmonii Cel: Złóż osobiste zobowiązanie dotyczące obywatelstwa cyfrowego. Zadanie: Zapisz swoje trzy obietnice. To będą Twoje zasady, których będziesz przestrzegać za każdym razem, gdy weźmiesz do ręki urządzenie. 1. Będę __________________________________________________________________ 2. Będę __________________________________________________________________ 3. Będę __________________________________________________________________ Podpis wspaniałego obywatela cyfrowej harmonii: _______________________________________ Digital Harmony WP3 – Moduł 2 Misje Digital Harmony online Misja 1: Sprawdzanie „pogody online” Temat: Regulacja emocjonalna (Jak się teraz czujesz?) Zadanie: Przez następne 3 dni jesteś naukowcem zajmującym się własnym mózgiem. • Co należy zrobić: Za każdym razem, gdy skończysz korzystać z aplikacji lub gry, otwórz pusty dokument lub weź notatnik. Zapisz nazwę aplikacji i swoją „wewnętrzną pogodę”. o Słonecznie: Czujesz się szczęśliwy i pełen energii. o Pochmurno: Czujesz się trochę „tak sobie”, znudzony lub samotny. o Burzowo: Czujesz złość, zazdrość lub stres. • Refleksja: Pod koniec trzeciego dnia spójrz na swoją listę. Które przestrzenie cyfrowe sprawiają, że czujesz się słonecznie, a które burzowo? Czy jutro możesz spędzić o 10 minut mniej w strefach „burzowych”?
RkJQdWJsaXNoZXIy NzYwNDE=